|
P
A T R O N
S
Z K O Ł Y
STANISŁAW STASZIC
urodził się w 1755 roku. Był jednym
z największych umysłów polskiego oświecenia, człowiek o wyjątkowej
wartości moralnej i ogromnych zasługach. Staszic z pochodzenia był
mieszczaninem, synem i wnukiem burmistrza Piły,
a to przy ówczesnym układzie stosunków społecznych ograniczało
możliwości szerszego udziału w życiu publicznym. Wypełniając
przyrzeczenie dane matce został księdzem, co ułatwiło mu podjęcie
działalności społecznej i naukowej. Dzięki studiom w Niemczech i
Paryżu, gdzie interesował się szczególnie naukami przyrodniczymi,
należał do grupy najbardziej wykształconych ludzi w Polsce. Stał się też
Staszic szermierzem idei demokratycznej, walcząc o prawa dla mieszczan,
w podniesieniu rangi miast widział bowiem perspektywy rozwojowe
tworzącej się gospodarki. Domagał się poprawy sytuacji chłopów
i ulepszenia gospodarki rolnej. Po upadku państwa rozwinął Staszic
wielostronną działalność, prowadził badania geologiczne i opracował
geologiczną mapę ziem polskich. Stał się pionierem szkolnictwa
zawodowego, zakładając w Kielcach szkołę górniczą, a w Warszawie
uczelnię techniczną. Budował bite drogi i uruchomił pierwszą kopalnię węgla w Dąbrowie. W nabytych
dobrach w Hrubieszowskim zorganizował Towarzystwo Rolnicze i przyznał
chłopom prawo własności uprawianej przez nich ziemi, a przy tym pracował
naukowo i wydawał wiele rozpraw. Zasłużył się dla rozwoju nauki polskiej
jako długoletni prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie. Zmarł w 1826 roku, pogrzeb Staszica okazał
się wspaniałą manifestacją narodową będącą hołdem dla wielkiego
myśliciela, wspaniałego człowieka i mądrego pisarza, niestrudzonego
działacza i gorącego patrioty.
|
